Ustavni sud Federacije Bosne i Hercegovine donio je još jednu presudu protiv bivšeg saziva Vlade Tuzlanskog kantona koju je predvodio SDP. Ovaj put je riječ o neustavnoj smjeni direktora osnovnih škola u tom kantonu, saznaje Klix.ba.

Kao što je od ranije poznato, većina u Supštini TK koju su tada činili SDP, PDA, SBB, Naša stranka i nezavisni zastupnik Smajo Mandžić, 30. aprila prošle godine usvojili su izmjene zakona o osnovnom te srednjem odgoju i obrazovanju, a uz njih i amandmane za smjenu 121 direktora škola te stalnih školskih odbora.Dva mjeseca kasnije grupa zastupnika i smijenjenih direktora dala je saglasnost advokatskoj kući za pokretanje apelacije pred Ustavnim sudom Federacije BiH za preispitivanje zakonitosti, odnosno ustavnosti spomenutih zakona, konkretnije članova 16 i 19.

Podnosioci zahtjeva naveli su da je u oba slučaja došlo do povrede Ustava Federacije BiH, njegovog aneksa te Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda.

U prvobitnoj presudi koja se odnosila na Zakon o srednjem odgoju i obrazovanju, sud je na sjednici bez javne rasprave održanoj 9. februara ove godine, donio presudu kojom se utvrđuje da 16. član zakona nije u skladu sa Ustavom Federacije Bosne i Hercegovine.

Također, 2. marta ove godine sud je na sjednici bez javne rasprave, donio presudu kojom se utvrđuje da 19. član Zakona o osnovnom odgoju i obrazovanju nije u skladu sa Ustavom Federacije Bosne i Hercegovine.

Kako je navedeno u obrazloženju presude, Skupština Tuzlanskog kantona donošenjem osporenog člana zakona u pravni život je uvela novu specifičnu pravnu situaciju, odnosno novi “pravni institut”, što se može više podvesti pod neku vrstu ,”dekreta” o smjenjivanju određenog kruga osoba, mimo redovne propisane zakonske procedure, koja i dalje ostaje na snazi za sve osobe (izuzev trenutno zatečenih) na istim pozicijama.

“Za ovakvo postupanje nisu dati nikakvi, a kamoli relevantni i razumno opravdani razlozi. Ustavni sud Federacije je ovaj predmet analizirao prvenstveno u ravni ostvarivanja ustavnih garancija koje se odnose na jednakost pred zakonom iz člana II. A 2. (1) c) Ustava Federacije Bosne i Hercegovine i opštu zabranu diskriminacije (član 1. Protokola 12. uz Evropsku konvenciju) i utvrdio je osnovanost navoda u zahtjevu o diskriminatornom učinku osporenog člana zakona”, navodi se u presudi.

Osporeni član zakona, kako se dalje ističe, po svom sadržaju predstavlja privremeno i partikularno rješenje u pravnoj regulativi u oblasti osnovnog obrazovanja, koje reguliše prijevremeni prestanak mandata direktorima osnovnih škola i članovima školskih odbora, ne mijenjajući osnovni tekst zakona u kojem je ova materija detaljno razrađena.

Po mišljenju Ustavnog suda Federacije BiH, time je prouzrokovana nejednakost pred zakonom jednog kruga osoba na području Tuzlanskog kantona, u osnovnim školama čije je osnivač Skupština Tuzlanskog kantona.

“Primjenom osporenog člana zakona, razriješeno je, prije vremena na koje su imenovani, 88 direktora osnovnih škola na području Tuzlanskog kantona. Nejednako postupanje se ogleda u činjenici da je samo direktorima osnovnih škola zatečenim na dužnosti direktora škole stupanjem na snagu osporenog člana zakona, utvrđen prestanak mandata. Navedeno se u najvažnijem odnosi i na članove školskih odbora. Redovne zakonske procedure, koje regulišu prijevremeni prestanak mandata direktora škole, koje je su bile (i ostale) na snazi prije stupanja na snagu osporenog člana zakona, u konkretnom slučaju su za jedan krug osoba, po njhovom statusu (članovi školskih odbora i direktori škola zatečeni na dužnosti u momentu donošenja zakona) izmijenjene na diskriminatoran način”, naglašeno je u presudi.

Kako je Klix.ba ranije pisao, nezakonite, tačnije neustavne smjene 121 direktora osnovnih i srednjih škola u Tuzlanskom kantonu, građane bi mogle koštati nekoliko miliona konvertibilnih maraka.

Ovo je također prvi slučaj u Federaciji BiH koji je završio na Ustavnom sudu, a uz to direktori škola su pojedinačno podnosili tužbe protiv Kantonalne vlade. Ti procesi su u toku.

Kako nam je ranije potvrđeno, realizacije presuda Ustavnog suda FBiH, odnosno izmjene spornih zakona pred skupštinskim zastupnicima mogle bi se naći na jednoj od narednih sjednica tog zakonodavnog tijela.